این خطمشی با هدف ایجاد چارچوب مشخص برای دسترسی عادلانه، منظم و مؤثر اعضای جامعه بیمارستان به خدمات و منابع کتابخانهای تدوین شده است. کتابخانه با فراهمسازی منابع چاپی و الکترونیکی و ارائه خدمات اطلاعرسانی، مرجع و آموزشی، از فعالیتهای آموزشی، پژوهشی و حرفهای کارکنان و دانشجویان حمایت مینماید.
۲. دامنه اجرا
این خطمشی شامل کلیه خدمات کتابخانهای و تمامی کاربران مجاز کتابخانه بیمارستان آموزشی میباشد و نحوه عضویت، استفاده از منابع، امانت، دسترسی به منابع الکترونیکی، دریافت خدمات اطلاعرسانی و شرکت در دورههای آموزشی را مشخص میکند.
۳. خطمشی عضویت و استفاده از کتابخانه
۳-۱. گروههای مجاز استفادهکننده: افراد زیر میتوانند مطابق مقررات از خدمات کتابخانه استفاده نمایند:
- اعضای هیئت علمی
- پزشکان و دستیاران پزشکی
- پرستاران و سایر کارکنان گروههای درمانی
- دانشجویان و کارآموزان
- پژوهشگران
- کارکنان اداری و سایر کارکنان بیمارستان
- سایر افراد معرفیشده یا مورد تأیید مدیریت بیمارستان/دانشگاه
۳-۲. ثبتنام و عضویت
- کاربران موظفاند برای استفاده از خدمات امانت و سایر خدمات اختصاصی کتابخانه در سامانه کتابخانه ثبتنام نمایند.
- عضویت بر اساس اطلاعات هویتی و سازمانی معتبر انجام میشود.
- دسترسی کاربران به خدمات کتابخانه بر اساس نوع عضویت و سطح دسترسی تعیینشده خواهد بود.
- کاربران موظفاند اطلاعات خود را در صورت تغییر بهروزرسانی نمایند.
- استفاده از حساب کاربری و امکانات اختصاصیافته به هر فرد، شخصی بوده و واگذاری آن به دیگران مجاز نیست.
۳-۳. قوانین عمومی استفاده
- کاربران موظف به رعایت مقررات کتابخانه و حفظ نظم محیط مطالعه هستند.
- استفاده صحیح از منابع، تجهیزات و امکانات کتابخانه الزامی است.
- هرگونه آسیب، مفقودی یا استفاده غیرمجاز از منابع و تجهیزات مطابق مقررات مربوطه پیگیری خواهد شد.
- استفاده از منابع الکترونیکی باید مطابق قوانین دانشگاه، بیمارستان و شرایط تعیینشده توسط ناشران انجام شود.
۴. خطمشی امانت منابع
۴-۱. شرایط امانت
- امانت منابع صرفاً برای کاربران دارای عضویت معتبر امکانپذیر است.
- تعداد منابع قابل امانت و مدت زمان امانت با توجه به نوع کاربر و نوع منبع تعیین میشود.
- منابع مرجع، نشریات جاری، منابع کمیاب و سایر منابع تعیینشده توسط مسئول کتابخانه ممکن است صرفاً بهصورت استفاده در محل ارائه شوند.
۴-۲. تمدید امانت
- تمدید منابع در صورت رزرو نشدن منبع توسط سایر کاربران امکانپذیر است.
- تعداد دفعات تمدید بر اساس مقررات کتابخانه تعیین میشود.
- تمدید باید پیش از پایان مهلت امانت انجام شود.
۴-۳. تأخیر و مفقودی منابع
- کاربران موظفاند منابع را در موعد مقرر بازگردانند.
- در صورت تأخیر، مطابق مقررات مصوب کتابخانه، جریمه یا محدودیت خدمات اعمال خواهد شد.
- در صورت مفقودی یا آسیب جدی به منبع، کاربر موظف به جبران خسارت مطابق مقررات دانشگاه/بیمارستان خواهد بود.
- تا زمان تعیین تکلیف منابع برگشتنشده یا خسارتهای مربوطه، امکان محدود شدن برخی خدمات کاربر وجود دارد.
۵. خطمشی دسترسی به منابع الکترونیکی
۵-۱. انواع منابع: کتابخانه موظف است در حد امکانات و اعتبارات موجود، دسترسی کاربران مجاز را به منابع زیر فراهم نماید:
- پایگاههای اطلاعاتی علمی
- مجلات الکترونیکی
- کتابهای الکترونیکی
- منابع پزشکی و بالینی معتبر
- پایاننامهها و منابع پژوهشی
- سایر منابع علمی مرتبط با نیازهای آموزشی و پژوهشی بیمارستان
۵-۲. نحوه دسترسی
- دسترسی به منابع الکترونیکی در داخل بیمارستان از طریق شبکه سازمانی یا سامانههای مورد تأیید دانشگاه امکانپذیر است.
- در صورت فراهم بودن زیرساخت، کاربران مجاز میتوانند از طریق دسترسی از راه دور نیز از منابع استفاده نمایند.
- سطح دسترسی هر کاربر بر اساس مقررات دانشگاه و قراردادهای مربوط به منابع تعیین میشود.
۵-۳. حقوق مالکیت فکری
- کاربران موظفاند قوانین مربوط به حق نشر و مالکیت فکری را رعایت نمایند.
- دانلود، تکثیر، توزیع یا اشتراکگذاری گسترده منابع دارای محدودیت دسترسی مجاز نیست.
- استفاده از منابع الکترونیکی باید صرفاً در چارچوب اهداف آموزشی، پژوهشی و حرفهای انجام شود.
۶. خطمشی خدمات اطلاعرسانی و مرجع
کتابخانه موظف است خدمات اطلاعرسانی و مرجع را متناسب با نیازهای جامعه بیمارستان ارائه نماید.این خدمات شامل موارد زیر است:
- پاسخگویی به پرسشهای اطلاعاتی کاربران
- جستجوی منابع علمی و پزشکی
- راهنمایی کاربران برای یافتن مقالات و منابع مرتبط
- معرفی پایگاههای اطلاعاتی مناسب
- ارائه خدمات اطلاعرسانی به پزشکان، پژوهشگران، اعضای هیئت علمی و دانشجویان
- پشتیبانی اطلاعاتی از فعالیتهای آموزشی و پژوهشی
- در حد امکانات، ارائه اطلاعات مورد نیاز برای پشتیبانی از تصمیمگیری بالینی
خدمات کتابخانهای جایگزین تشخیص یا تصمیمگیری حرفهای پزشکان و کادر درمان نیست و مسئولیت استفاده و تفسیر اطلاعات علمی بر عهده استفادهکننده است.
۷. خطمشی آموزش کاربران
کتابخانه با هدف افزایش سواد اطلاعاتی کاربران، برنامههای آموزشی متناسب با نیاز گروههای مختلف برگزار مینماید. موضوعات آموزشی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- آشنایی با خدمات و امکانات کتابخانه
- آموزش جستجوی مؤثر در منابع علمی
- آموزش استفاده از پایگاههای اطلاعاتی پزشکی
- آموزش جستجوی مقالات و منابع معتبر
- آشنایی با مجلات و کتابهای الکترونیکی
- آموزش مدیریت منابع و استناددهی
- آموزش ارزیابی اعتبار منابع علمی
- آشنایی با منابع مبتنی بر شواهد و اطلاعات بالینی
دورهها و کارگاهها میتوانند بهصورت حضوری، مجازی یا ترکیبی برگزار شوند.
۸. فرآیند درخواست و دریافت خدمات کتابخانه
کاربر میتواند بر اساس نوع خدمت مورد نیاز، درخواست خود را بهصورت حضوری یا از طریق سامانههای الکترونیکی کتابخانه ثبت نماید. فرآیند کلی ارائه خدمات به شرح زیر است:
ثبت درخواست ------ بررسی درخواست توسط کتابدار -----جستجو و تأمین اطلاعات/منبع ------ ارائه خدمت به کاربر ----- ثبت خدمت در سامانه ------ ارزیابی رضایت کاربر.
۹. مسئولیتها
مسئول کتابخانه
- نظارت بر اجرای خطمشیها
- برنامهریزی و توسعه خدمات
- نظارت بر کیفیت ارائه خدمات
- بررسی نیازهای اطلاعاتی کاربران
- ارائه گزارش عملکرد به مدیریت مربوطه
کتابداران و کارکنان کتابخانه
- ارائه خدمات به کاربران
- راهنمایی و آموزش استفاده از منابع
- رعایت اصول اخلاق حرفهای و محرمانگی اطلاعات کاربران
- ثبت و پیگیری درخواستهای خدماتی
- حفاظت و نگهداری از منابع و تجهیزات
کاربران
- رعایت مقررات کتابخانه
- استفاده صحیح از منابع و تجهیزات
- بازگرداندن منابع در موعد مقرر
- رعایت قوانین مالکیت فکری
- استفاده مسئولانه از حساب کاربری و منابع الکترونیکی